Redovne akcije Elektroprivrede Crne Gore (EPCG) u Prvoj banci sredinom prošle godine bile su tržišno vrijedne 20,5 eura po akciji, ili šest puta manje od cijene po kojoj su kupovane, tj 81.035 redovnih akcija vrijedilo je preko 1,6 miliona eura, a plaćene su više od 10,3 miliona eura.

Pored redovnih, EPCG u Prvoj banci ima i 23.471 prioritetnu akciju, za koju se prikazuje dodatna vrijednost od tri miliona eura, pa tako državna kompanija prikazuje 104.506 svih akcija ili plaćenih više od 13,3 miliona eura.

Akcije su kupovane u vrijeme kada su državnom kompanijom upravljale vlade Demokratske partije socijalista (DPS), a najveći dio akcija je kupljen u godinama kada je većinski vlasnik Prve banke postao Aco Đukanović. Njegov brat Milo Đukanović, danas počasni predsjednik DPS-a, a godinama formalni predsjednik te partije, kao i sestra Ana Đukanović, imali su u jednom trenutku svoje akcije u toj banci.

EPCG je protekle sedmice dostavila Akciji za socijalnu pravdu (ASP), na osnovu Zakona o slobodnom pristupu informacijama, informaciju da je na dan 17. jul 2025. tržišna vrijednost akcije iznosila 20,5 eura. Odgovor je dostavljen nakon žalbenog postupka kojeg je ASP bila pokrenula pred nadležnim drugostepenim organom.

EPCG je dostavila tabelarni pregled vremenskih perioda kada su kupovane akcije, njihove iznose, kao i osnove sticanja, odnosno da li je to bilo putem javne ponude, javne ponude po pravu preče kupovine, javne ponude unaprijed poznatim kupcima, ili iz raspodjele dobiti.

Na početku 2005. godine EPCG je imala 7.590 akcija u tadašnjoj Nikšićkoj banci (kasnije nazvanoj Prva banka) vrijednosti oko 970 hiljada, a te godine je dio akcija banke prvi put kupila i kompanija „Monte Nova“ Aca Đukanovića.

Tokom te 2005. EPCG je kupila 4.187 akcija u banci, za šta je prikazan iznos oko 535 hiljada eura, a pomenutu godinu je energetska kompanija završila sa prikazanim gubitkom u poslovanju.

U 2006. godini ( u kojoj je Monte Nova isplivala na prvo mjesto akcionara u banci) EPCG je trgovala 761 akciju u Prvoj banci, čija je vrijednost preko 97 hiljada, a godinu kasnije još 4.076 akcija vrijednosti oko 520 hiljada eura. Obje godine je državna energetska kompanija iskazala gubitke u poslovanju.

U 2008. godini je EPCG trgovala najviše akcija u Prvoj banci – 50.144 akcija vrijednih preko 6,4 miliona eura, a iste godine je takođe iskazala gubitak u poslovanju.

Krajem te godine je iz državne kase odobreno 44 miliona državnog kredita za spas Prve banke, uz vraćanje u nekoliko rata, pri čemu je javnost godinama upoznata da je jedan milion fiktivno „provučen“ u državnom trezoru kao 11 miliona, zahvaljujući kapitalnom projektu Regionalnog vodovoda crnogorsko primorje (11 miliona je iznos prve rate), a što je Regionalni vodovod, koji te godine nije dobio stvarnih, već „fiktivnih“ 11 miliona eura, kasnije „gurnulo“ u niz finansijskih problema, koji traju i dan danas.

U informaciji ASP-u iz EPCG je prikazano da je 2011. godini trgovano 37.748 akcija vrijednih preko 4,8 miliona eura. I 2011. godine je EPCG u finansijskim iskazima prikazala gubitak.

Očito je da je „poslovna logika“ bivših menadžera EPCG, iz vremena vladavine DPS-a, bila na štetu državne kompanije, koja je, umjesto ulaganja u energetske objekte i razvoj energetske mreže, zbog čega uostalom i postoji, spašavala biznis porodice Đukanović.

U Prvoj banci je „zarobljeno“ i šest miliona eura subordiniranog kredita EPCG, koji već deceniju i po toj banci služi da zadovolji kriterijum adekvatnosti kapitala (jedan od uslova da bi banke uopšte mogle da rade).

Predsjednik Odbora direktora EPCG Milutin Đukanović izjavio je krajem 2022. godine da je Centralna banka Crne Gore spriječila energetsku kompaniju da joj banka vrati taj kredit.

Aco Đukanović je uhapšen prije nekoliko dana zbog sumnji u krivično djelo nedozvoljenog držanja oružja i municije. U postupku mu je jedan od advokata Nikola Matrinović.

Prema informacijama ASP-a, 18. aprila 2011. godine je kao tadašnji član Odbora direktora EPCG Nikola Martinović podržao predlog za dokapitalizaciju u Prvoj banci i saopštio da je ranije dao nalog brokeru za kupovinu akcija Prve banke (jer tu transakciju u granicama mogućeg smatra profitabilnim i očekuje da će od uloženog novca imati odgovarajući profit) i da je njegova podrška ako ne postoji konflikt interesa.

Akcija za socijalnu pravdu

Napomena: Tekst je izvorno objavljen na Portalu Rtcg https://rtcg.me/vijesti/ekonomija/819371/kako-su-kupovane-akcije-prve-banke-u-korist-djukanovica-na-stetu-epcg.html